Шумските пожари што изминативе денови беснеат во Франција и Шпанија предизвикаа значително влошување на квалитетот на воздухот, изложувајќи милиони жители на опасно високи концентрации на ситни суспендирани честички PM2.5, предупредуваат научници.
Според нивните анализи, чадот од пожарите се шири на стотици километри од жариштата и носи мешавина од штетни загадувачки материи. Најголема загриженост предизвикуваат честичките PM2.5, кои лесно навлегуваат длабоко во белите дробови и крвотокот, а нивната изложеност е поврзана со зголемен ризик од кардиоваскуларни заболувања, рак на белите дробови и респираторни проблеми.
Во некои делови на Франција измерени се концентрации на PM2.5 што повеќекратно ги надминуваат европските гранични вредности. Чадот ги зафати и централните делови на Шпанија и југозападна Франција, при што експертите предупредуваат дека загадувањето може да се почувствува и на значителна оддалеченост од самите пожари.
Особено загрижувачки беа измерените концентрации на PM2.5 во Франција и Шпанија. Во францускиот град Бордо, на 26 јули беа регистрирани максимални концентрации повисоки од 300 μg/m³, додека просечната дневна концентрација изнесувала 115 μg/m³, што е речиси пет пати над просечната дневна гранична вредност на Европската Унија. Во меѓувреме, густите облаци од чад се проширија и кон подрачјата низводно од Мадрид и Бордо, предизвикувајќи значително влошување на квалитетот на воздухот. Во градот Лимож, кој се наоѓа повеќе од 200 километри североисточно од Бордо, концентрациите на PM2.5 за време на викендот достигнаа вредности повисоки од 400 μg/m³, што претставува екстремно високо загадување и сериозен ризик за здравјето на населението (Reuters – Wildfire emissions soar, exposing millions to worse air pollution).
Освен сериозните последици врз здравјето, пожарите имаат и значително климатско влијание. Со согорувањето на шумите во атмосферата се ослободуваат големи количества јаглерод диоксид (CO₂), со што се намалува способноста на шумите да ја исполнуваат својата улога како природни складишта на јаглерод.
Извор: European Forest Fire Information System by Kate Abnett
Според достапните податоци, европските шумски пожари од почетокот на 2026 година досега ослободиле околу 18 милиони тони CO₂. Научниците предупредуваат дека доколку зачестат ваквите екстремни пожари, тоа би можело дополнително да ги отежне напорите за исполнување на европските климатски цели (Reuters – Wildfire emissions soar, exposing millions to worse air pollution).
Експертите препорачуваат граѓаните во погодените региони да го ограничат престојот на отворено кога квалитетот на воздухот е лош, да ги следат официјалните предупредувања и, доколку е потребно, да користат заштитни маски со висока ефикасност за филтрација на ситните честички.
