Кога зборуваме за честички во воздухот, најчесто ги следиме PM₁₀ и PM₂.₅. Но масената концентрација не ја прикажува целосната слика. Ултрафините честички со дијаметар до 100 нанометри можат да бидат многубројни, а сепак да придонесуваат многу малку кон вкупната маса на PM₂.₅. Токму затоа современиот мониторинг сè повеќе се насочува и кон бројот, големината и составот на честичките, а не само кон нивната маса.
Европската ноќ на истражувачи е една од најголемите европски иницијативи за доближување на науката и истражувачите до граѓаните. Секоја година, во последните денови од септември, универзитети, истражувачки центри и научници ширум Европа организираат предавања, експерименти, демонстрации, изложби и интерактивни активности со кои науката станува подостапна и поразбирлива за пошироката јавност.
Од 14 до 18 септември, Штип е домаќин на JRC Summer School 2026, меѓународна летна школа посветена на проценката на загадувањето на воздухот, почвата и водата и поддршката на целите на Европскиот зелен договор.
Климатските промени и загадувањето на воздухот често се разгледуваат како два одделни еколошки проблеми, иако нивните причини и последици се тесно поврзани.
На 10 септември 2026 година (четврток), во хотел Holiday Inn во Скопје, се одржа јавен консултативен настан посветен на Националниот план за квалитет на воздухот (National Air Quality Plan – NAQP) и Националната програма за контрола на загадувањето на воздухот (National Air Pollution Control Programme – NAPCP).
Настанот беше организиран во рамки на ЕУ-финансираниот проект „Support in the Implementation of Air Quality Directives“ (SMILE), во соработка со Министерството за животна средина и просторно планирање на Република Северна Македонија, со проектен референтен број NEAR/SKP/2022/EA-RP/0156.
Шумските пожари што изминативе денови беснеат во Франција и Шпанија предизвикаа значително влошување на квалитетот на воздухот, изложувајќи милиони жители на опасно високи концентрации на ситни суспендирани честички PM2.5, предупредуваат научници.
Загадувањето на воздухот во Скопје и Европа одамна не е само зимска појава или тема што се отвора кога мерните станици ќе покажат високи концентрации. Долготрајната изложеност на фините честички PM₂.₅ има сериозни последици врз здравјето и е поврзана со зголемен ризик од кардиоваскуларни и респираторни заболувања, како и со предвремена смртност. Токму затоа, податоците што го прикажуваат здравствениот товар од загадениот воздух се особено важни за разбирање на реалните размери на проблемот.
Денес, во време кога глобалните воени конфликти и геополитичките тензии предизвикуваат сериозни недостатоци на нафта и природен гас, многу држави повторно се навраќаат кон нуклеарната енергија како неопходен столб за енергетска стабилност. Оваа современа ситуација претставува директна паралела со настаните од 1970-тите години.
Во многу населби, особено во постудените месеци, воздухот знае да добие специфичен мирис и изглед. Сивкаст чад што се издига од дворови, импровизирани огништа или периферни делови од градот често се зема како нешто „вообичаено“ за сезоната на греење. Луѓето се навикнуваат на него, гледајќи го како дел од зимската рутина, без многу да се запрашаат што всушност се случува во тие моменти. Но зад таа секојдневна слика се крие еден сложен и често потценет процес: согорување на отпад.
